Het onderzoek wordt uitgevoerd binnen de onderzoekseenheid Educatie, Cultuur en Samenleving (ECS) van de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen aan KU Leuven. ECS onderzoekt opvoeding, onderwijs en vormingswerk als een historisch, maatschappelijk en cultureel ingebed fenomeen en wil bijdragen aan het uitdenken van educatieve praktijken die het (samen)leven vandaag mee vorm kunnen geven. Binnen ECS is er ruimte voor zowel inhoudelijke verdieping als collegiale verbondenheid. Onderzoekers komen regelmatig samen voor onderzoeksseminaries, uitwisseling en gezamenlijke reflectie. Daarnaast investeren we bewust in een warme teamsfeer, onder meer via teamactiviteiten, informele ontmoetingsmomenten en initiatieven die samenwerking en onderlinge betrokkenheid versterken.
Binnen deze onderzoeksomgeving werk je als doctoraatsstudent aan een vierjarig kwalitatief onderzoeksproject over de affectieve dimensie van school-maken in Vlaamse basisscholen. Je voert zelfstandig en in nauwe samenwerking met de promotor(en) empirisch en theoretisch onderzoek uit. Je werkt dicht bij de praktijk van basisscholen en verbindt theoretische en empirische inzichten met de realiteit van het dagelijkse klas- en schoolleven.
Website van de eenheid
Project
We zoeken een gemotiveerde doctoraatsstudent voor het onderzoeksproject “De affectieve grammatica van school-maken in tijden van hervorming: een venster op de ‘nieuwe’ basisschool als pedagogische vorm”. Het project onderzoekt hoe pedagogische affecten — emoties, gevoelens, stemmingen — mee vormgeven aan wat de basisschool vandaag is en kan zijn, in het bijzonder binnen het Vlaamse basisonderwijs in een context van ingrijpende onderwijsvernieuwingen.
De voorbije jaren tonen verschillende aanhoudende signalen dat het Vlaamse basisonderwijs onder druk staat: dalende prestaties op internationale toetsen, hardnekkige sociale, culturele en talige ongelijkheden, lerarentekorten, veranderende leerlingpopulaties en een groeiende beleidsmatige nadruk op kwaliteit, effectiviteit en meetbare leeruitkomsten. Deze ontwikkelingen roepen de vraag op hoe de basisschool vandaag vorm krijgt en welke nieuwe manieren van school-maken denkbaar en wenselijk zijn.
Dit project benadert school-maken vanuit een specifieke invalshoek. We bekijken de basisschool niet in de eerste plaats als een plek waar individuele leeruitkomsten worden geoptimaliseerd. We bestuderen de school als een gedeelde tijd en ruimte waarin studie, aandacht, zorg en betrokkenheid op de wereld mogelijk worden, en waarin leren vorm krijgt in vrijheid, vanuit gelijkheid en met het oog op brede vorming.
Die gedeelde ruimte is niet louter cognitief. Ze veronderstelt ook affect: emoties, gevoelens, stemmingen en affectieve verhoudingen die meebepalen hoe het school- en klasleven gestalte krijgt. Hoewel het affectieve in onderwijspraktijk en onderwijsdiscours vandaag nadrukkelijk aanwezig is, krijgt het minder vaak een expliciet pedagogische uitwerking. Affect verschijnt vaak vanuit een psychologische of instrumentele logica: als kwestie van welzijn, motivatie, emotieregulatie of management met het oog op leerrendement. Daardoor dreigt uit beeld te verdwijnen hoe affect niet enkel een individuele eigenschap van leerlingen of leraren is, maar mee constitutief is voor de pedagogische vorm van de school zelf.
Tegen deze achtergrond onderzoekt het project de affectieve grammatica van de basisschool: hoe pedagogische affecten — emoties, gevoelens, stemmingen en affectieve verhoudingen — bijdragen aan het tot standbrengen van de school als gedeelde ruimte van zorg en aandacht voor de wereld. De aandacht gaat uit naar hoe dagelijkse praktijken van school-maken — zoals klasritmes, routines, ruimte, vormen van aandacht, momenten van stilte of onrust, zorg- en beoordelingspraktijken — affect pedagogisch organiseren en “choreograferen”: hoe ze bepaalde affectieve verhoudingen mogelijk maken, oproepen, richten of begrenzen.
Het doctoraat onderzoekt ook hoe deze affectieve grammatica mogelijk in spanning komt te staan met hedendaagse beleidsontwikkelingen en onderwijsdiscoursen rond kwaliteit, effectiviteit, meetbare leeruitkomsten, gedragsbeleid en klas- en zelfmanagement. De centrale vraag is hoe deze ontwikkelingen affectieve openheid, verwondering, aandacht en engagement met de wereld mee hertekenen, en wat dit betekent voor de mogelijkheid om school te maken.
Tijdens je vierjarige aanstelling:
- werk je het theoretisch kader rond de affectieve grammatica van de basisschool verder uit;
- voer je een longitudinale, kwalitatieve multiple-case study uit in basisscholen;
- analyseer je beleidsdocumenten rond recente onderwijsvernieuwingen in Vlaanderen;
- schrijf en publiceer je Engelstalige wetenschappelijke artikelen en een doctoraatsproefschrift;
- presenteer je onderzoeksresultaten op nationale en internationale conferenties;
- neem je actief deel aan het schoolleven in Vlaamse basisscholen;
- draag je bij aan valorisatieactiviteiten en dialoog met scholen, beleidsactoren en andere stakeholders;
- neem je actief deel aan onderzoeksseminaries en activiteiten van de onderzoekseenheid;
- verleen je in beperkte mate onderwijsondersteuning binnen de facultaire opleidingen Psychologie en Pedagogische Wetenschappen
Profiel
We zoeken een kandidaat die beschikt over:
- een masterdiploma bij voorkeur in de pedagogische wetenschappen, onderwijskunde, educatieve studies of een aanverwante discipline, zoals sociologie, antropologie, filosofie, … en met een sterke interesse voor onderwijs;
- sterke affiniteit met pedagogische theorievorming, het basisonderwijs, onderwijsbeleid en kwalitatief onderzoek;
- interesse in conceptueel en traag empirisch werk: je wil leren hoe alledaagse schoolpraktijken nauwkeurig beschreven, onderscheiden en theoretisch begrepen kunnen worden;
- bereidheid om langdurig en zorgvuldig veldwerk te verrichten in basisscholen;
- uitstekende analytische en schrijfvaardigheden;
- goede communicatieve vaardigheden en het vermogen om vertrouwensvolle relaties op te bouwen met scholen, leraren, leerlingen en andere betrokkenen;
- de motivatie om de brug tussen wetenschap en praktijk te slaan;
- zeer goede beheersing van het Nederlands, gezien het veldwerk in Vlaamse basisscholen;
- goede academische schrijf- en mondelinge taalvaardigheid in het Engels;
- zelfstandigheid, nauwkeurigheid, zin voor initiatief en het vermogen om in teamverband te werken.
Ervaring met etnografisch onderzoek, interviewonderzoek, focusgroepen of discoursanalyse, is een meerwaarde, maar geen vereiste. Je hoeft nog geen expert te zijn, maar je bent gemotiveerd om je hierin grondig te verdiepen.
Aanbod
Wij bieden:
- een voltijdse tewerkstelling van bepaalde duur voor 1 jaar, bij positieve evaluatie hernieuwbaar tot in totaal max. 4 jaar. Het is de bedoeling dat het onderzoek na 4 jaar resulteert in een doctoraat.
- intensieve begeleiding in jouw groeiproces als onderzoeker door een jonge en gedreven promotor en eventuele een co-promotor(team), gericht op jouw specifieke profiel, interesses en noden;
- inbedding in een academische onderzoekseenheid met expertise in (historische) pedagogiek, onderwijssociologie en schoolontwikkeling;
- de kans om deel uit te maken van een intellectueel stimulerende omgeving waarin ruimte is voor verdieping, initiatief en eigen accenten;
- mogelijkheden om deel te nemen aan nationale en internationale conferenties en je onderzoek daar te presenteren;
- ondersteuning om je theoretisch denken en methodologische vaardigheden verder te ontwikkelen;
- een warme, collegiale en zorgzame werkomgeving waarin we belang hechten aan samenwerking, open dialoog en jouw groei als onderzoeker, collega en gesprekspartner voor de onderwijspraktijk.
De verloning gebeurt volgens de geldende barema’s voor doctoraatsbursalen aan KU Leuven. Voor meer informatie over verloning en voordelen, zie: https://www.kuleuven.be/personeel/jobsite/werken-bij-kuleuven/werken-bij-kuleuven
Je wordt begeleid door Prof. dr. Graziela Dekeyser en ingebed in de onderzoekseenheid Educatie, Cultuur en Samenleving. Afhankelijk van je profiel en onderzoeksinteresses kan een co-promotor of begeleidingscommissie worden samengesteld.
Interesse?
Kandidaten worden gevraagd de volgende documenten in te dienen:
(1) een Nederlandstalige motivatiebrief van maximaal 2 pagina’s waarin je toelicht waarom dit project je aanspreekt en hoe je profiel aansluit bij de vacature. Overtuig ons dat je het kan en dat je het echt wilt;
(2) een curriculum vitae van maximaal 1 pagina;
(3) een kopie van relevante diploma’s en puntenlijsten (bachelor en master);
(4) een persoonlijk essay van maximaal 1 pagina waarin je reflecteert op het belang van het onderzoeken van de affectieve grammatica van de basisschool. Dit essay verschilt van de motivatiebrief: het gaat niet om je persoonlijke profiel of motivatie, maar om je inhoudelijke denkoefening over waarom emoties, gevoelens, stemmingen en affectieve verhoudingen pedagogisch relevant zijn voor de manier waarop school wordt gemaakt;
(5) de namen en contactgegevens van één of twee referenten.
Indien AI-hulpmiddelen werden gebruikt bij het opstellen van de motivatiebrief en/of het essay, vragen we om kort aan te geven hoe deze werden gebruikt.
Ook studenten die eind juni 2026 hun masterdiploma behalen, moedigen we van harte aan om te solliciteren, mits zij een aantoonbare slaagkans hebben.
De selectieprocedure bestaat uit een eerste beoordeling van de ingediende documenten, gevolgd door een gesprek met geselecteerde kandidaten. Geselecteerde kandidaten ontvangen voor het gesprek een opdracht.
Selectiegesprekken zijn voorzien op 3 juli, live in persoon in Leuven. De beoogde startdatum is 1 oktober 2026.
Meer informatie is te verkrijgen bij prof. dr. Graziela Dekeyser, mail:
[email protected].
KU Leuven wil een inclusieve, respectvolle en sociaal veilige gemeenschap zijn. Wij omarmen diversiteit tussen individuen en groepen als een meerwaarde. Open dialoog en verschillen in perspectief zijn noodzakelijk in een ambitieuze onderzoeks- en onderwijsomgeving. In ons streven naar gelijke kansen erkennen wij de gevolgen van historische ongelijkheden. Wij aanvaarden geen enkele vorm van discriminatie op basis van, onder meer, geslacht, genderidentiteit en -expressie, seksuele oriëntatie, leeftijd, etnische of nationale afkomst, huidskleur, levensbeschouwelijke overtuiging, neurodivergentie, arbeidshandicap, gezondheid, of socio-economische status. Bij vragen over toegankelijkheid of aangeboden ondersteuning helpen we je graag op dit e-mailadres.
